Van Zingende Torens en Malende Molens

Dat was de titel van een boekje dat ik als kind kreeg. Het was een promotionele uitgave van de RPS, Rijks Post Spaarbank.
Torensmolens Ik heb het vele keren helemaal uitgespeld. Van promotionele activiteiten had ik geen benul, en waarschijnlijk dacht men daar toen bij de RPS ook anders over dan men tegenwoordig doet.
Het was een bijzondere belevenis, toen ik een keer in Groningen was, en met eigen ogen de beiaardier aan het werk zag, nadat ik met eigen voeten de Martinitoren beklommen had onder toezicht van mijn moeder. En ik kreeg de grote trommel te zien, waar de melodieën op geprogrammeerd werden die het carillon moest spelen, zonder dat de beiaardier elk kwartier met het klavier op de vuist moest.
Sinds dat bezoek aan de Martinitoren kijk en luister ik anders naar torens, ingeleid door dat boekje.

Als ik nu met mijn lief in haar geboortestad Nijmegen ben, word ik ongeveer net zo blij als zij van de klanken van het carillon van de Sint Steven. Inmiddels ben ik wel eens in de Sint Stevenskerk geweest, maar nog nooit in de Martinikerk.
Op de toren van de Sint Steven ben ik nooit geweest. Op de Martini mag je niet meer zo hoog als vroeger, vanwege enkele dubieuze valpartijen. Destijds kon je bij helder weer Schiermonnikoog zien liggen.
Mijn lief vertelt graag het verhaal hoe zij als jong meisje met haar vriendin (curieus: met dezelfde familienaam als ik) op grote hoogte halsbrekende toeren heeft uitgehaald, terwijl ze stiekem de toren van de Sint Steven hadden beklommen.

Mijn nieuwsgierigheid naar de werking van molens werd door het boek enigszins bevredigd. Mijn jongensfantasie werd er door gestimuleerd.
JafoconstrIk bouwde verschillende modellen en mechanieken na met mijn meccanodoos. Die was van het merk Constructor, vervaardigd door Jafoworks. Na een eerste beginnersdoosje, kreeg ik op verjaardagen en met Sinterklaas vaak uitbreidingen, zodat ik steeds ingewikkelder installaties kon bouwen. Voorbeelden uit de boekjes dienden bij mij alleen ter inspiratie om iets anders te bouwen. Dit mooie speelgoed roept nog nauwelijks iets wakker op internet.

Ik ben het boek "Van Zingende Torens en Malende Molens" kwijtgeraakt. Ik was eerst enig kind met een eigen kamer in een tamelijk riante omgeving. Nadat mijn moeder hertrouwde was ik één van de 10 kinderen in een veel kleiner huis. We sliepen met vier jongens op één kamer. Ook heb ik mijn meccanodoos ooit welwillend (tijdelijk, dacht ik) afgestaan aan de jongste broer, die bij familie elders opgroeide, en er niets van teruggezien. Toen ik zelf kinderen had was er Lego.

Ook over het bedrijf waaruit Jafo Constructor voortkwam is niets meer te vinden. Het was de winkel in ijzerwaren en gereedschappen van Jan Folkers. Zijn winkel stond toen in dit rijtje, de uitvalsweg van Groningen richting Hoogkerk.
Dat was in de verre omgeving DE gereedschapswinkel in die tijd. Ik neem aan dat mijn vader daar een groot deel van zijn gereedschap heeft gekocht, dat ons, na zijn vroege dood, nog lange tijd in zijn gereedschapskist heeft vergezeld. Ook dat is bijna allemaal verdwenen. Een paar dingen heb ik nog, zoals een winkelhaak. Is het vreemd dat ik daar over waak als een wolf over zijn welpjes?
Later heb ik zelf enkele jaren in Groningen gewoond en kocht ik ook gereedschap bij Folkers, maar nu is de zaak niet meer terug te vinden in het Handelsregister.

Enkele jaren geleden zag ik op een rommelmarkt het boekje ineens liggen.
Het was niet mijn boek, dan had mijn naam er in gestaan. Ik kocht het voor 5 gulden. Het zit nu waarschijnlijk in een van de onuitgepakte verhuisdozen, omdat in één huis geen twee volledige inrichtingen passen.
Kennelijk is het nog steeds een interessant boek, want het wordt nog her en der antiquarisch aangeboden, en Google geeft 580 hits op de titel.

Bij antiquariaat De Rode Kater (wel met zo´n vervelende webstat4u-pop-up!) vond ik deze gegevens:

Van zingende torens en malende molens
auteur: Dr D G G van Ringelestein en Leonard Roggeveen
illustraties: J Hazeveld
uitgegeven door Rijkspostspaarbank
A4 formaat; slappe kaft; 38 blz.

Toch apart dat je zo´n eenvoudig boekje eigenlijk je hele leven lang meeneemt, al ben je het je niet altijd bewust.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

24 reacties op Van Zingende Torens en Malende Molens

  1. Gelkinghe zegt:

    In het Groninger Adresboek van 1961, waarin alle hoofden van huishoudens van dat jaar vermeld staan, tref ik aan op het adres A-weg 2a: G. Folkers, ijzerhandelaar en twee maal een J.J. Folkers. Een van deze zal dan wel de bedrijfsopvolger Jan zijn?

  2. Xiwel zegt:

    Dat boekje van die Zingende Torens etc heb ik hier in een doos liggen. De voorkaft en een bladzijde ontbreken. Deze is van mijn oudere broer en/of zus. Ik heb ze wel eens op de hoogte gesteld dat ik het had maar vooralsnog ligt ie dus hier. Ik ga het toch eens doorkijken. Hij lag onder mijn computerkunde boek uit 1976. Niet te geloven dat ik toen al programmeerde (met ponskaarten).

  3. Dwarsbongel zegt:

    @Gelkinghe: Hartstikke bedankt voor die informatie! Dat moet wel dezelfde familie zijn.
    Dat ik de Constructor bouwdozen kreeg zal overigens eerder tussen 1950 en 1955 zijn geweest, en in welke periode ze verkocht werden weet ik helemaal niet.

  4. tagrijn zegt:

    Eenn schok van herkenning! Dat boekje had ik…ooit. Maar waar is ie gebleven? Zoals zoveel dingen in de loop der jaren als gevolg van opruimwoedes van ijverige moeders plotseling verdwenen zijn…

  5. Dwarsbongel zegt:

    @Xiwel: Leuk dat je het ook kent en zelfs hebt! Het exemplaar dat ik gekocht heb was mooi gaaf en compleet.
    Jij was dus eerder aan het programmeren dan ik, want ik ben in 1978 op cursus gestuurd om microprocessors als de 8080 te leren programmeren: embedded software noemen we dat nu.

  6. Dwarsbongel zegt:

    @Tagrijn: Die schok van herkenning kreeg ik toen ik het op die rommelmarkt zag liggen!
    Nog even gezocht: volgens het Archief Alkmaar is “Van Zingende Torens en Malende Molens” verschenen “ca. 1950”.

  7. Gelkinghe zegt:

    Nieuwsgierig Aagje als ik ben, heb ik op de usenet-groep voor Groningen een vraag geplaatst. Er kwam vanavond inderdaad al wat los. Volgens ‘Yippee’ is de zaak van Folkers ergens in de jaren tachtig opgedoekt. Hij denkt dat Constructor achter de winkel werd geproduceerd. Op zolder heeft hij nog een etalagemodel van een reuzenrad staan, met een diameter van ongeveer een meter. Wel heeft hij de gaatjes daarvan met de boor iets verwijd…
    Zie verder:
    http://groups.google.com/group/nl.regio.groningen/browse_thread/thread/99f21bad419cf0e1

  8. Belinda zegt:

    Wat leuk dat je dat boekje (wat je al je hele leven met je meeneemt) gewoon weer gevonden hebt (en inmiddels alweer in één van de verhuisdozen ligt). 😉
    Maar je hebt het wel en als je weer eens down on Memorylane aan het gaan bent, pak je het er gewoon lekker weer bij! 🙂

  9. fijnegozer zegt:

    Mooie herinneringen zijn dat. Ik was zelf als kind altijd gefascineerd door het carrillon van de kerktoren bij ons, de nieuwe kerk in Delft. Ook vanaf die toren kon je van het uitzicht over de oude stad (en omstreken) genieten.

  10. Gelkinghe zegt:

    Hallo Dwarsbongel, je hebt mail. Er staat ergens een doos Constructor te koop voor 50 euro.

  11. Inge zegt:

    Ik kwam dit artikel tegen omdat ik het boek op marktplaats wil plaatsen. Heb je belangstelling om het over te nemen? laat het dan even weten. Wij ‘hebben’ er nl. niets mee.

  12. Dwarsbongel zegt:

    @Inge: Als je het log tot het eind uitleest, zie je dat ik het boek al weer in bezit heb. Het exemplaar dat ik op die rommelmarkt vond, was in prima staat, dus dank je voor het aanbod, maar…

  13. H. van Leuveren zegt:

    ja… Constructor… kreeg dat in de jaren 1947-1953… en ben er nooit op uitgekeken… jammer dat ik het ben “kwijtgeraakt” na een scheiding.. of mn zoon zou het nog moeten hebben bewaard… maar ja.. Mn neef had Meccano… nee dat blik vond ik niet mooi.. maar dat Constructor…tot en met een klok kon je bouwen .. en daar ben ik ooit aan toegekomen na al die verjaardagen en Sinterklazen… 😉 Van de hele familie kreeg ik onderdelen… en…zo kwamen de klok en de hefbrug tot stand…
    Jammer dat het er niet meer is.. zou het nu nog als AOW-er nog willen gebruiken.. nostalgie.. uit een ver warm land..

  14. P.Drysdale zegt:

    Leuk nog eens – na zo’n halve eeuw – deze namen en dingen te zien.
    Ook leuk om te horen/zien is,dat er opnieuw vraag naar deze – in mijn ogen fantasie -stimulerende speelgoederen is te bespeuren!
    Ok dat boekje “Van zingende Torens..”is voor mij een jeugdherinnering die nog wat sfeer van die tijd (’50) oproept.

    Peter

  15. EC zegt:

    Tja, heb zojuist met mijn zoon van 10 voor het eerst met mijn oude Constructor gespeeld. Heb dit zelf in de jaren 1967-1971 gekregen van mijn vader, die zelf al zijn bouwdozen was kwijtgeraakt tijdens de oorlog. Heb er ook een prijslijst uit 1965 bij. Goedemorgen, dat was geen allemans speelgoed! Eenvoudige doosjes 00 en 0 beginnen bij fl.7,60 en fl.11,70 de duurste dozen zijn dan al fl. 109,75. Naar de huidige prijzen kun je dat met ca. 10 tot 15 keer vermenigvuldigen (en dan weer delen door 2 om Euro’s te krijgen). Prijzig spul dus.
    Zoonlief is alleen gewend aan Lego-doosjes die je snel in elkaar zet met elke handeling op een aparte tekening. Constructor geeft alleen een mooie foto van het resultaat waarbij je veel moet raden en gokken hoe de constructie werkt. Mijn zoon vond het prachtig en wil morgen verder! Zo snapt hij tenminste veel beter hoe iets werkt en traint hij ook eens zijn fijne motoriek in plaats van altijd maar die games. Leuk!

  16. Chris Folkers zegt:

    Hallo! Mijn naam is Chris Folkers, ik ben een kleinzoon van Jan Folkers (de JaFo in jafo works) en kwam bij toeval op je website. Ik heb als kind (tot 1972 ofzo) aan de a-weg gewoond boven de winkel van mijn opa en later mijn vader. Toen mijn ouders gingen scheiden, ben ik helaas al het constructor speelgoed kwijtgeraakt. 😦 Ik herinner mij met name het reuzenrad dat wij op zolder hadden staan!! Denk je dat ik op de een of andere manier in kontakt kan komen met ‘Yippee’ ? Ik heb ook nog wat foto’s van het pand aan de A-weg (Gebr. Folkers) als het je interesseert. Ik woon tegenwoordig in Nieuw-Zeeland (Hamilton) Alsvast bedankt voor je reaktie.

    Chris Folkers

  17. Gelkinghe zegt:

    @Chris Folkers,
    Ik denk dat ik Yippee wel aan zijn mouw kan trekken. Van mijn kant ben ik erg benieuwd naar uw foto’s. Stuurt u aub mij een mailtje via het mailformulier op mijn weblog. Bedankt!

  18. Hiddo Zwart zegt:

    Hallo Chris Folkers , leuk om te horen wat de historie van constructor was , met een reuzenrad op zolder .
    Maar stonden de persen voor het maken van de stalen strippen ook aan de a weg ?
    Een collega van mij , Roel Schmidt zijn opa had een fietsen winkel aan de a weg en dus werd dit nog wel even op kantoor besproken , graag nog een reactie van u over die tijd aan de a weg op mijn directe mail . hiddozwart@hetnet.nl

  19. Hiddo Zwart zegt:

    Hallo Chris Folkers , leuk om te horen wat de historie van constructor was , met een reuzenrad op zolder .
    Maar stonden de persen voor het maken van de stalen strippen ook aan de a weg ?
    Een collega van mij , Roel Schmidt zijn opa had een fietsen winkel aan de a weg en dus werd dit nog wel even op kantoor besproken , graag nog een reactie van u over die tijd aan de a weg op mijn directe mail . hiddozwart@hetnet.nl

  20. wfgehr zegt:

    wfegrhbtn mineral analysis analytical research lab phoenix ghtjyhgr veternary medicine anal gland dog

  21. wdfergth zegt:

    ethrgyh a new jerusalem and did those feet in ancient time william blake analysis 3wt4geyj air and hotel competitor analysis

  22. wferghtn zegt:

    wfgehrtyjnmh phoenix real estate market analysis q2w4ehjtrumj propranalol for paxil withdrawl

  23. wfergth zegt:

    rthjerfgtdh risk analysis on it gthyn m analysis of woyzeck by g buchner

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s