Zappen op Nieuwjaarsmorgen

Loom zappend op Nieuwjaarsmorgen val ik middenin Freek’s Nederland, aflevering: Zeeland (Goes). Marijke slaapt nog, ik ben aan het bijkomen.
Oudjaar hebben we lekker samen uitgezeten voor de TV. Het begin van het nieuwe jaar hebben we gevierd met de buren hier op het pleintje. Die hebben een flinke bijdrage geleverd aan de € 68.000.000 legaal vuurwerk.
Een paar huizen verder wonen Viëtnamese bootvluchtelingen, die het nadrukkelijkst met oudjaar aanwezig zijn. Verder hoor en zie je ze zelden. Vanaf de tweede verdieping hangen ze traditioneel een lange sliert vuurwerk uit het raam, die van onder af zich een weg naar boven ratelt.
Op het veldje achter de huizen zijn ze ook bezig. Traditioneel stoken ze daar vuurtjes en wordt er relatief zwaar vuurwerk afgestoken. Deze keer liepen er ook veel mensen rond. Wij hebben ons daar niet gewaagd, want naast veel prachtig mooi vuurwerk, kwamen daar ook zeer heftige, zware knallen vandaan. Zo zwaar, dat bij ons op een gegeven moment een grote kandelaar uit de vensterbank lazerde. Gelukkig niet brandend…
Die knallen gingen door tot diep in de nacht, terwijl een buurman, die kortgeleden een hartoperatie heeft ondergaan, probeerde te slapen.

Terug naar Freek. Hij vermijdt geen rampzalige onderwerpen.
De watersnoodramp van 1953 komt langs. Ik herinner me radioreportages, en krantenfoto’s met verschrikkelijke beelden van verdronken vee, water dat woest door gaten in de dijk kolkt, en mensen die proberen te overleven op daken en drijvende spullen.
Ik denk dan altijd aan aan een grijze jas, met capuchon en lekker warme voering. En lekker veel zakken. Die had ik pas gekregen, en die heb ik (met enige aarzeling) afgestaan om de nood in Zeeland te lenigen. Mijn moeder heeft ‘m opgestuurd. Op filmbeelden uit die tijd zoek ik nog altijd of ik die jas herken, om bevestiging te vinden dat hij goed terechtgekomen is.
Freek pakt het verhaal op zijn eigen manier aan en spreekt op lokatie met een man van 91 die het heeft meegemaakt. Het water stond daar niet zo hoog, zei hij, en wijst een plek op de muur die boven zijn kruin ligt, voor Freek ongeveer op ooghoogte.

Dan komt het “Ambonezenkamp” Westkapelle ter sprake.
De algemene geschiedenis van de Molukse KNIL-militairen die “tijdelijk” naar Nederland werden gehaald, mag ik toch bekend veronderstellen?
Ik kijk, denk ik, met iets andere ogen naar dit onderwerp dan de gemiddelde Nederlander. Ik had twee zwagers (ook zwagers van elkaar) die, als jong volwassenen, met hun ouders naar Nederland waren “gerepatriëerd“. Met beide, hoewel zeer verschillend, kon ik erg goed overweg.
De een is inmiddels op z’n 55-ste overleden. Een vrolijke vent, die hier als scheepslasser werkte, terwijl hij oorspronkelijk bedrijfsleider was geweest. De ander, medewerker aan een Universiteit, was heel filosofisch ingesteld. We hebben heel veel interessante gesprekken gevoerd. Helaas is hij ten prooi gevallen aan ouderdom, en zien we elkaar na mijn scheiding ook net zo vaak meer.

Freek laat in de uitzending Hans Sakkers aan het woord, schrijver van het boek “Ambonezenkamp Westkapelle 1956-1957 – reactie van Nederlands gezag op Moluks idealisme”.
Aan de orde komt een voorval in dat kamp Westkapelle. De Molukkers hebben geen eten meer, en gaan winkelen in het dorp. Ze vragen netjes om “de rekening naar de minister van financiën te sturen”. Ze zijn immers als militairen van het KNIL, het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, die voor Nederland gevochten hebben, naar Nederland gehaald? En nu hebben ze geen geld en geen eten!
De overheid reageert hard. Er wordt politie op af gestuurd, er wordt op de bewoners van het kamp geschoten. Er vallen gewonden, alle mannen gaan een paar maanden de gevangenis in. Het kamp wordt afgesperd met prikkeldraad en wie er in of uit wil moet zich legitimeren.

Een jongetje van 6, dat het schietincident heeft gezien, en zijn zusje blijven alleen achter in het kamp: hun moeder is overleden en hun vader gaat de gevangenis in.
De gebeurtenissen hebben zijn verdere leven getekend, zo toont de documentaire “Zijn verloren land”, die Koert Davidse over Frits Sahertian heeft gemaakt. “Het individu dat de geschiedenis een gezicht geeft”, luidt de ondertitel van de documentaire. In dit geval is die geschiedenis de “Molukse kwestie”.

Hier en hier besprekingen van de documentaire.
En een fragment van de documentaire, waarin de toenmalige burgemeester zijn standpunt van destijds nog steeds handhaaft.

Dat jongetje was zo heftig geraakt, dat hij later meedeed aan allerlei acties, zoals de bezetting van de Wassenaarse ambtswoning van de Indonesische ambassadeur. Nu probeert hij te voorkomen dat jonge Molukkers voortleven met de trauma’s van de oudere generaties.
Freek gaat met schrijver Hans Sakkers naar de nog steeds bestaande resten van het kamp, en wijst waar de jonge Frits gestaan heeft en waar de schietpartij plaatsvond.

Dan komt Rudy de Queljoe het podium op. Ik veer op: ik wist niet dat deze geweldige gitarist (o.a.: The Javelins, Brainbox, Kaz Lux, Herman van Boeyen, Massada, Cyril Havermans, Vitesse) nog steeds actief was.
Rudy antwoordt bevestigend op Freek’s vraag of hij in Westkapelle gezeten heeft. Ja, na het schietincident, maar de omstandigheden waren nog steeds schrijnend.

Freek: “Jij liep toen toch ook met eten? Of heb ik dat verkeerd begrepen?”
Rudy: “Ja, in die tijd waren we geïsoleerd en we kregen helemaal geen voedsel meer van de regering, en we moesten.., we gingen naar de vuilnisbelt om wat eten te halen daar.” Freek: “De vuilnisbelt?”
Rudy: “Ja, de vuilnisbelt”, zegt deze fantastische gitarist heel bescheiden.
Bekijk het nog eens op uitzending gemist. Rudy de Queljoe komt binnen op ca. 42:00.

Ik schaam me rot, ik wist dat Molukkers vernederd zijn, maar niet dat het zó erg was! En dat iemand dan nog zulke mooie muziek kan maken…!

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

2 reacties op Zappen op Nieuwjaarsmorgen

  1. Brimstone zegt:

    Over deze mensonterende toestanden wist ik ook niets. Het zet de latere acties in een ander licht.

  2. tagrijn zegt:

    Zo, wat hebben wij die Molukkers gastvrij ontvangen in ons land. Dat het zo erg was, wist ik niet. Plaatsvervangende schaamte.
    Ik wens je een heel goed en gezond 2010 en bedankt voor je felicitaties na de geboorte van Daniëlle!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s